چهارشنبه, 23 آبان 1397 ساعت 11:07

  استعلام پیامکی عاملی برای کاهش ریسک چک

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

آناهیتا یاوری

 عصراقتصاد: روز گذشته عباسعلی کدخدایی با اشاره به دستور جلسه هفته جاری شورای نگهبان گفت: در جلسه این هفته ‎شورای نگهبان طرح اصلاح قانون صدور چک اعاده‌شده از سوی شورا مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.

نمایندگان در جلسه علنی روز ۱۳ آبان مجلس شورای اسلامی با اصلاح تبصره یک ماده ۸ طرح اصلاح قانون صدور چک، اعاده شده از شورای نگهبان موافقت کردند.

بر اساس این اصلاحیه، در ماده ۸ ناظر به الحاق ماده ۲۱ مکرر به قانون، تبصره یک به صورت زیر اصلاح می‌شود:

تبصره ۱ در مورد چک‌هایی که پس از گذشت دوسال از لازم الاجرا شدن این قانون صادر می‌شوند، تسویه چک صرفا در سامانه تسویه چک (چکاوک) طبق مبلغ و تاریخ مندرج در سامانه و در وجه دارنده نهایی چک بر اساس استعلام از سامانه صیاد انجام خواهد شد و درصورتی که مالکیت آن‌ها در سامانه صیاد ثبت نشده باشد، مشمول این قانون نبوده وبانک‌ها مکلفند از پرداخت وجه آن‌ها خودداری نمایند.

در این مورد صدور و پشت نویسی چک در وجه حامل ممنوع است وثبت انتقال چک در سامانه صیاد جایگزین پیش نویسی چک خواهد بود. چک‌هایی که تاریخ صدور آن‌ها قبل از زمان مذکور باشد، تابع قانون زمان صدور می‌باشد.

در خصوص معضلات و ایراد های اصلاح قانون صدور چک با مجید مرادقلی، کارشناس اقتصادی گفتگو کردیم.

مرادقلی اظهار کرد: بیش از چهل درصد از مبادلات مالی کشور از طریق چک انجام می‌شود چرا که چک در نزد مردم به عنوان وسیله‌ای ارزان و در دسترس برای خرید نسیه و مدت دار شناخته می‌شود. در تبادلات با استفاده از چک، فرد با اتکا به درآمدهای آینده خود به معامله برای رفع نیازهای کنونی خود می‌پردازد. از طرف دیگر طبق اظهار نظرهای مسئولین قوه قضاییه دعاوی مربوط به چک، دومین خواسته حقوقی کشور در سال ۹۴ است. علاوه برآن براساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس در تابستان ۹۳ و ۹۴ شاخص چک برگشتی از نظر بنگاه‌های اقتصادی به عنوان چهاردهمین مانع فضای کسب‌وکار بود که این شاخص در بهار ۹۵، با صعود ۹ پله‌ای به پنجمین مانع جدی کسب‌وکار تبدیل شده است.

وی افزود: بنابراین چک برگشتی به عنوان معضلی فراگیر برای فعالین اقتصادی شناخته می‌شود. از طرفی گسترش چک‌های برگشتی باعث افزایش ریسک معاملات بوده که تاثیر آن در ایجاد فضایی نا امن، در حوزه کسب‌وکار بسیار به ویژه معاملات مدت دار، محسوس است.

وی ضمن بیان اینکه برای کاهش معضلات چک بانک مرکزی چند هفته است که برای نخستین بار اقدام به راه اندازی سامانه استعلام پیامکی صیاد کرده است به عبارت دیگر امکان استعلام پیامکی سوابق چک برگشتی فراهم شده است، گفت: استعلام پیامکی به این شیوه است که با ارسال شناسه استعلام 16 رقمی مندرج در چک‌های صیادی به سامانه استعلام پیامکی بانک مرکزی می توان از وضعیت اعتباری صادرکننده چک از نظر تعداد و مبلغ چک‌های برگشتی ثبت شده نزد بانک مطلع شد. به عبارت دیگر بر اساس اطلاعیه بانک مرکزی «در پیامک پاسخ، اطلاع رسانی به صورت رتبه بندی شده بر اساس یکی از رنگ های زیر اعلام می‌شود: وضعیت سفید: صادرکننده چک فاقد هرگونه سابقه چک برگشتی بوده یا درصورت وجود سابقه، تمامی موارد رفع سوء اثر شده است، وضعیت زرد: صادرکننده چک دارای یک فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ 50 میلیون ریال تعهد برگشتی است، وضعیت نارنجی:‌ صادرکننده چک دارای دو الی چهار فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ 200 میلیون ریال تعهد برگشتی است، وضعیت قهوه ای: صادرکننده چک دارای پنج تا ده فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ 500 میلیون ریال تعهد برگشتی است و وضعیت قرمز: صادرکننده چک دارای بیش از ده فقره چک برگشتی یا بیش از مبلغ 500 میلیون ریال تعهد برگشتی است»

مرادقلی بیان کرد: اگرچه نتایج استعلام اطلاعات از سامانه استعلام پیامکی صیاد، بسیار محدود است که توسعه آن را بسیار ضروری می سازد، اما ارائه همین اطلاعات محدود گام مهمی در راستای برقراری تقارن اطلاعات گیرنده و صادرکننده چک حین معامله است و نشان دهنده رویکردهای کاربردی و مثبت و روبه جلوی بانک مرکزی در بهبود فضای کسب و کار و کاهش ریسک معاملات دارد. در واقع، این اقدام بانک مرکزی گام بسیار مهمی در راستای کاهش ریسک معاملات چکی و پیشگیری از صدور چک های بی محل به شمار می رود. اما دلیل این موضوع چیست؟

وی ادامه داد:  که عدم تقارن اطلاعات گیرنده و صادرکننده چک در حین معامله از مهم ترین مسائل پیش روی فعالان اقتصادی است که ریسک معامله با چک را به میزان افزایش داده است و زمینه شکلگیری انبوه پرونده های قضای چک های بی محل شده است. عدم تقارن اطلاعات هنگام انجام معامله بدین معناست که عدم تقارن اطلاعات به این معنا است که صادرکننده چک نسبت به کالا یا خدمات درخواستی خود بررسی اطلاعات دقیقی کسب می کند در نهایت بهای معامله چک صادر می کند اما برای گیرنده چک هیچ امکان وجود ندارد بتواند وضعیت اعتبار صادر کننده چک را بررسی کند و ریسک وصول بهای معامله را بسنجد.

این کارشناس اقتصادی گفت: تا پیش از استعلام پیامکی می توان بیان کرد که هیچ ابزار قانونی برای دریافت کننده چک وجود نداشت تا از وضعیت اعتباری و تعداد چک‌های برگشتی صادر کننده توسط بانک مرکزی وجود نداشت و عملا براساس ماده یک قانون صدور چک، گیرنده چک تضمینی جز اعتبار صادر کننده نداشت اما با فراهم شدن امکان استعلام پیامکی سوابق چک برگشتی توسط بانک مرکزی، این وضعیت تغییر یافت و گام مهمی در راستای کاهش ریسک معاملات چکی و پیشگیری از صدور چک‌های بی‌محل برداشته شد.

از سوی دیگر برای اصلاح معضلات چک نمایندگان مجلس شورای اسلامی، طرح اصلاح قانون چک در صحن علنی بررسی و تصویب شد و شورای محترم نگهبان سه ایراد به این طرح وارد کرد که مجلس ایرادات بر طرف کرد. بر اساس اظهارت سخنگوی شورای نگهبان ، طرح اصلاح قانون چک در دستور کار شورای نگهبان قرار گرفته است.

 

 

خواندن 157 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395